• Kategorie
  • Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik ekologii ogólnej.

Autor(zy) Weiner January
Miejsce wydania Warszawa
Rok 2020
Wydanie III
Ilość stron 794
Format B5
Okładka miękka
99.00 -10% 89.00
Wysyłka w ciągu 1-5 dni
Cena przesyłki 0
PP Przesyłka biznesowa pobranie (od 80 zł gratis) 0
Odbiór osobisty 0
PP Przesyłka biznesowa (od 80 zł gratis) 0
Odbiór osobisty 0
Paczkomaty InPost przelew (od 100 zł gratis) 12
Kurier przelew (od 200 zł gratis) 12
Kurier pobranie (od 200 zł gratis) 16
Dostępność 0 szt.
ISBN 978-83-01-20722-9.
EAN 9788301207229

Zamów telefonicznie: 914340603

Zostaw telefon

Życie i ewolucja biosfery. Podręcznik ekologii ogólnej.

Autor(zy): Weiner January.
ISBN: 978-83-01-20722-9.
Miejsce wydania: Warszawa
Rok wydania: 2020
Wydanie :III
Ilość stron: 794
Format: B5
Okładka: miękka

Książka przedstawia główne zagadnienia współczesnej ekologii, rozumianej jako program badawczy biologii, ze szczególnym uwzględnieniem biosfery - ekosystemu Ziemi, którego częścią jest populacja gatunku Homo sapiens. Nowatorstwo tego opracowania polega na przedstawieniu zjawiska życia jako procesu globalnego, realizowanego przez całą biosferę, na którą składają się lokalne ekosystemy, populacje pojedynczych organizmów, połączonych wieloma interakcjami. Proces ten trwa od miliardów lat, podlegając prawom termodynamiki i doboru naturalnego. Są to problemy najbardziej aktualne, wciąż mało rozwijane w innych podręcznikach. Nacisk położono na specyficzną metodologię przyrodniczych nauk eksperymentalnych i naukowy krytycyzm, które gwarantują bezkonkurencyjną wiarygodność ustaleń współczesnej ekologii i biologii ewolucyjnej. Jest to szczególnie ważne w obecnym okresie zagrożeń cywilizacji, wynikających z antropogenicznych zmian w funkcjonowaniu biosfery. Praktyka ochrony środowiska naturalnego człowieka, a także ochrony przyrody jako wartości autotelicznej, muszą się opierać na wynikach badań naukowych, jednak warunkiem realizacji tych celów jest zaufanie do nauk przyrodniczych. Kolejne, trzecie wydanie, jest gruntownie unowocześnione, uwzględnia najnowsze zdobycze naukowej ekologii i ewolucjonizmu, dotyczące zagadnień o fundamentalnym znaczeniu dla nauk biologicznych oraz dla praktycznej ochrony przyrody i środowiska człowieka. Przedstawiony jest bilans węgla w biosferze i jego związki ze zmianami klimatu, nowe dane na temat bioróżnorodności, jej zmian i znaczenia dla funkcjonowania ekosystemów, a także najnowsze hipotezy o pochodzeniu życia. Przedstawiono nowoczesne narzędzia badań ekologicznych, w tym metody molekularne, stechiometrię ekologiczną, dane satelitarne i statystyczną metaanalizę danych. Publikacja przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów biologii i ochrony środowiska wszystkich uczelni w Polsce, na których jest wykładana ekologia, a także dla doktorantów i pracowników naukowych.







Rozdział 1 1

Wstęp 1

1.1. Czego czytelnik powinien się spodziewać po tej książce? 1

1.2. O metodzie naukowej 3

1.3. Ekologia współczesna 12

Literatura uzupełniająca 18

Rozdział 2 23

Życie biosfery 23

2.1. Żywy organizm 23

2.2. Żywa biosfera 24

2.3. Ekologia jako program badawczy biologii 25

2.4. Planeta Ziemia 26

2.4.1. Ziemia we wszechświecie 26

2.4.2. Planety Układu Słonecznego 29

2.4.3. Środowisko kosmiczne 31

2.4.4. Ruch Ziemi wokół Słońca, pory roku 33

2.4.5. Ruch obrotowy Ziemi wokół osi 34

2.4.6. Magnetosfera Ziemi 34

2.4.7. Hipoteza Milankoviča 35

2.5. Ziemia pod nogami 38

2.5.1. Co jest w środku 38

2.5.2. „A jednak się rusza" 39

2.6. Cyrkulacja atmosferyczna i cykl hydrologiczny 44

Literatura uzupełniająca 48

Rozdział 3 49

Biogeneza i historia biosfery 49

3.1. Powstanie życia na Ziemi 49

3.1.1. Co to jest: życie 49

3.1.2. Hipotezy o powstaniu życia na Ziemi 51

3.1.3. „Od dołu": badania geologiczne i paleontologiczne 53

3.1.4. „Od góry": badania porównawcze współczesnych organizmów 58

3.1.5. Hipotezy i eksperymenty „tu i teraz" 61

3.1.6. Od minerałów do praorganizmu 62

3.1.7. Świat RNA 68

3.1.8. Powstanie współczesnych form życiowych 70

3.2. Prehistoria życia i paleoekologia 71

3.3. Wielkie wymierania 74

3.3.1. Dokumenty paleontologiczne 75

3.3.2. Przyczyny katastrof 81

3.3.3. Zderzenia z meteorytami 81

3.3.4. Okresowość wymierań? 84

3.3.5. Wulkanizm i inne konkurencyjne hipotezy 85

Literatura uzupełniająca 87

Rozdział 4 89

Metabolizm biosfery 89

4.1. Cykl redoks 89

4.2. Heterotrofia 95

4.3. Autotrofia 96

4.4. Pobieranie azotu i siarki 100

4.5. Oddychanie 101

4.6. Ewolucja systemów metabolicznych 105

4.6.1. Ekosystemy cieplic głębinowych 105

4.6.2. Głęboka biosfera 108

4.6.3. Ewolucja fotosyntezy 109

Literatura uzupełniająca 112

Rozdział 5 113

Produkcja pierwotna biosfery 113

5.1. Energetyka produkcji biomasy 113

5.2. Metody pomiaru produkcji pierwotnej 117

5.2.1. Metody żniwne 119

5.2.2. Pomiary fizjologiczne 121

5.2.3. Metoda kowariancji wirów 122

5.2.4. Metody pośrednie 123

5.3. Od czego zależy tempo produkcji pierwotnej? 129

5.4. Produkcja pierwotna w oceanach 131

5.5. Produkcja pierwotna na lądach 134

5.6. Bilans energetyczny biosfery 139

Literatura uzupełniająca 143

Rozdział 6 145

Dekompozycja, czyli rozkład biomasy 145

6.1. Istota procesu 145

6.2. Dekompozycja dokonywana przez rośliny 147

6.3. Dekompozycja dokonywana przez konsumentów 147

6.4. Destruenci, detrytusożercy, saprofagi, „reducenci" 148

6.5. Procesy dekompozycji w wodach 149

6.6. Procesy dekompozycji na lądach 151

6.7. Od czego zależy tempo dekompozycji i jak się je mierzy? 152

6.8. Niedomknięte bilanse: deponowanie materii organicznej 164

Literatura uzupełniająca 165

Rozdział 7 167

Cykle biogeochemiczne 167

7.1. Krążenie pierwiastków w biosferze 167

7.2. Cykl węgla 169

7.3. Bilans węgla a klimat globalny 183

7.3.1. Klimat się zmienia 183

7.3.2. Przyczyny zmian klimatu 185

7.3.3. Gazy cieplarniane 188

7.3.4. Spodziewane skutki wzrostu zawartości CO2 w atmosferze 192

7.4. Cykl azotu 195

7.5. Cykl siarki 202

7.6. Cykl fosforu 208

7.7. Żelazo 210

Literatura uzupełniająca 211

Rozdział 8 213

Ekosystem 213

8.1. Warunki życia w oceanie i na lądzie 213

8.2. Biomy Ziemi 216

8.2.1. Zróżnicowanie biosfery 216

8.2.2. Gleba 218

8.3. Biosfera, biom, ekosystem 222

8.4. Pojęcie ekosystemu: problemy terminologiczne 231

8.5. Struktura troficzna ekosystemu 235

8.6. Modele ekosystemów 240

8.7. Bioenergetyka ekologiczna 244

Literatura uzupełniająca 247

Rozdział 9 249

Jezioro, las, step, ocean 249

9.1. Cztery przykłady 249

9.2. Jezioro 250

9.3. Las strefy umiarkowanej 264

9.3.1. Badania ekosystemów leśnych 264

9.3.2. Lasy Puszczy Niepołomickiej 265

9.3.3. Lasy naturalne i lasy użytkowe 277

9.4. Step 288

9.4.1. Ekosystem trawiasty 288

9.4.2. Suchy step karaganowo-ostnicowy w Mongolii 290

9.4.3. Wpływ gryzoni na obieg materii i produktywność stepu 292

9.5. Ocean 295

9.5.1. Ekosystem globalny 295

9.5.2. Biomy morskie 296

9.5.3. Prądy wstępujące (upwellingi) 297

9.5.4. El Niño 299

Literatura uzupełniająca 302

Rozdział 10 303

Funkcjonowanie ekosystemów — w poszukiwaniu ogólnych zasad 303

10.1. Struktura sieci troficznej i przepływ energii w ekosystemach 303

10.2. Przepływ energii i materii między poziomami troficznymi 308

10.3. Analiza sieci troficznych 324

10.4. Od czego zależy długość łańcuchów troficznych 327

10.5. Regulacja ekosystemu: „z góry" czy „z dołu"? 329

10.6. Jak powstaje ekosystem 331

10.7. Stabilność ekosystemów 335

10.8. Trwałość biosfery 347

Literatura uzupełniająca 355

Rozdział 11 357

Różnorodność biosfery 357

11.1. Zagadka różnorodności biosfery 357

11.2. Zróżnicowanie form życiowych 360

11.2.1. Źródła zmienności organizmów żywych 360

11.2.2. Każdy organizm jest unikatem 361

11.2.3. Różnorodność gatunkowa 363

11.2.4. Różnorodność prebiotyczna i wczesna ewolucja form życiowych 364

11.2.5. Nieciągłość zmienności 365

11.3. Zmiany liczby gatunków w historii biosfery 366

11.4. Ile gatunków żyje obecnie na Ziemi? 374

11.4.1. Stan znajomości współczesnej flory i fauny 374

11.4.2. Próby oszacowania rzeczywistej liczby gatunków 378

11.5. Przestrzenna zmienność różnorodności gatunkowej w biosferze 386

11.5.1. Geograficzne wzorce różnorodności gatunkowej 386

11.5.2. Przyczyny geograficznego zróżnicowania liczby gatunków 393

11.5.3. Zależność liczby gatunków od wielkości areału 405

11.6. Znaczenie globalnej różnorodności gatunkowej i jej zagrożenia 409

11.6.1. Wymierania plejstoceńskie i współczesne 409

11.6.2. Pożytki z różnorodności biologicznej 418

Literatura uzupełniająca 421

Rozdział 12 423

Organizm wśród organizmów 423

12.1. Środowisko biotyczne 423

12.2. Ewolucja interakcji międzygatunkowych 424

12.3. Konkurencja 429

12.3.1. Model konkurencji 429

12.3.2. Eksperymentalne badania nad konkurencją 439

12.3.3. Znaczenie konkurencji międzygatunkowej dla różnorodności biosfery 450

12.4. Eksploatacja 451

12.4.1. Niesymetryczne interakcje międzygatunkowe 451

12.4.2. Pasożytnictwo 451

12.4.3. Drapieżnictwo 457

12.4.4. Roślinożerność 471

12.5. Mutualizm 476

12.5.1. Symbiozy metaboliczne 476

12.5.2. Zoogamia i zoochoria 487

12.5.3. Przymierze obronne 496

12.5.4. Komensalizm 497

12.5.5. Znaczenie mutualizmu dla różnorodności biosfery 498

Literatura uzupełniająca 500

Rozdział 13 501

Różnorodność gatunkowa w skali lokalnej 501

13.1. Struktura różnorodności 501

13.1.1. Składowe różnorodności gatunkowej 501

13.1.2. Powtarzalność składu gatunkowego 506

13.2. Zespół i biocenoza 507

13.2.1. Czy to, czym zajmuje się ekologia, w ogóle istnieje? 507

13.2.2. Burzliwe dzieje kilku pojęć 511

13.2.3. Wzorce i mechanizmy 515

13.3. Powtarzalne wzorce w strukturze zespołów 515

13.3.1. Wzorzec I: Redundancja biocenoz. Gatunków jest zawsze „za dużo", o wiele więcej niż kategorii troficznych realizujących funkcje ekosystemu 515

13.3.2. Wzorzec II: Wielkość populacji gatunków wchodzących w skład zespołów ma charakterystyczny rozkład: mało dużych, dużo małych 519

13.3.3. Wzorzec III: Wielkości ciała gatunków wchodzących w skład zespołów mają charakterystyczne rozkłady: mało dużych, dużo małych 526

13.3.4. Wzorzec IV: Gatunki wchodzące w skład zespołu w sposób charakterystyczny różnią się od siebie („zasada ograniczonego podobieństwa") 534

13.3.5. Wzorzec V: Z danej puli gatunków w podobnych warunkach mogą się tworzyć różne zespoły, ale ich skład nie jest przypadkowy 541

13.3.6. Wzorzec VI: Konwergencja zespołów 544

13.3.7. Co wynika z analizy powtarzalnych wzorców w strukturze zespołów? 548

13.4. Dynamika biocenoz 551

13.4.1. Wzorce zmian struktury biocenozy w czasie: sukcesja 551

13.4.2. Sukcesja: proces deterministyczny czy losowy? 558

13.4.3. Równowaga w biocenozie 562

13.4.4. Mechanizm zrównoważenia liczby gatunków w zespole — model biogeografii wysp 562

13.5. Znaczenie lokalnej różnorodności gatunkowej 565

13.5.1. Czy różnorodność gwarantuje stabilność? Rozważania teoretyczne 565

13.5.2. Potwierdzenia eksperymentalne 568

13.5.3. Czy różnorodność jest dobra dla ekosystemu? 571

Literatura uzupełniająca 572

Rozdział 14 573

Ekologia gatunku 573

14.1. Populacja jednogatunkowa 573

14.1.1. Poziomy organizacji życia 573

14.1.2. Dynamika populacji 575

14.1.3. Wpływ czynników niezależnych od zagęszczenia na dynamikę populacji 577

14.2. Regulacja liczebności populacji 579

14.2.1. Czynniki zależne od zagęszczenia 579

14.2.2. Konkurencja wewnątrzgatunkowa — podział zasobów 587

14.2.3. Samoprzerzedzenie 588

14.2.4. Terytorializm 592

14.2.5. Stabilizujący wpływ zmienności indywidualnej 594

14.2.6. Warunki przetrwania gatunku 597

14.2.7. Populacja populacji, czyli metapopulacja 599

14.3. Demografia 604

14.3.1. Losy poszczególnych osobników 604

14.3.2. Wskaźnik zastępowania 605

14.3.3. Tabela życia dla kohorty 607

14.3.4. Macierz projekcji 622

14.3.5. Związki między współczynnikami dynamiki populacji 626

14.4. Strategie ewolucyjne gatunków 628

14.4.1. Historie życiowe 628

14.4.2. Kształtowanie strategii życiowej przez dobór naturalny 631

14.4.3. Organizm w środowisku — bioenergetyka ekologiczna 635

Literatura uzupełniająca 646

Epilog 649

Dodatek 1 653

Zastosowanie badań satelitarnych w ekologii 653

D1.1. Satelity do użytku codziennego: GPS 653

D1.2. Radiotelemetria satelitarna 656

D1.3. Metody teledetekcji satelitarnej 658

D1.4. Dostęp do danych satelitarnych 671

D1.5. Lotem trutnia 672

Literatura uzupełniająca 673

Dodatek 2 675

Przewodnik po metodach statystyki wielowymiarowej 675

Przykłady zastosowań statystyki wielowymiarowej w ekologii 686

Literatura uzupełniająca 687

Dodatek 3 689

Metody molekularne w ekologii 689

D3.1. „Ekologia molekularna" 689

D3.2. Markery genetyczne 691

D3.3. Warsztat molekularny w ekologii 692

D3.4. Wybrane przykłady zastosowań metod molekularnych w różnych obszarach ekologii 696

D3.4.1. Struktura i funkcjonowanie ekosystemów 696

D3.4.2. Ekologia gatunku, populacji i osobnika 700

Literatura uzupełniająca 703

Słownik wybranych pojęć z zakresu ekologii 705

Źródła ilustracji 757

Indeks rzeczowy 765

Indeks nazw organizmów 785



Nie ma jeszcze komentarzy ani ocen dla tego produktu.